Dişi memeli hayvanların meme bezlerinden salgılanan, kendine has tadı ve kokusu olan, hemen hemen tüm besin öğelerini yeterli ve dengeli bir şekilde bünyesinde bulunduran gıda maddesidir.
SÜTÜN BİLEŞİMİ
Sütün bileşimi çeşitli etkenlere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bu etkenler şunlardır;
ü Besleme
ü İklim
ü Hayvanın türü ve ırkı
ü Hastalıklar
ü Mevsimsel değişmeler
ü Laktasyon dönemi
ü Çevre faktörleri
İnek sütünün bileşimi ise şöyledir;
su %87,3
Laktoz % 4,7
Yağ % 3,5
Protein % 3,4
Mineral maddeler % 0,75
Vitaminler % 0,35
|
|
SÜTÜN BESİN DEĞERİ
Doğada yüksek oranda sadece sütte bulunan laktoz;
1-Enerji sağlar,
2-Bünyesinde bulunan Galaktoz beyin ve sinir dokularının oluşumunda rol oynar.
3-Bağırsaklarda istenmeyen mikroorganizmaların gelişimini engeller ve tipik barsak florasını geliştirici etki yapar.
4-Vücudun kalsiyum ve fosfordan daha iyi yararlanmasını sağlar. Bu nedenle kemik ve diş oluşumunda, bebeklerin beslenmesinde önemli rol oynar. |
5-Laktoz enzimi yetersizliği sebebiyle, laktoz intoleransı gösteren kişilerin süt yerine fermente süt ürünlerini tüketmeleri önerilmektedir.
Süt yağı;
6-enerji kaynağıdır.
7-Laktozun en iyi şekilde kullanımını ve vücudumuz için gerekli olan A, D, E, K vitaminlerinin taşınmasını sağlar.
8-Süt yağındaki fosfolipitler, beyin ve sinir hücrelerinin hayati önem taşıyan kısımlarını oluşturur.
9-Süt yağı, vücut için gerekli olan doymamış yağ asitlerini bünyesinde bulundurmasından dolayı beslenmede önemli fonksiyonları bulunmaktadır.
10-100 ml sütün içerdiği kollestrol miktarı sanıldığı gibi çok değil sadece 12 gr.dır.
Süt proteini;
11-Süt proteininin değeri bitkisel proteinlere göre daha yüksek olduğundan diğer proteinlere göre vücut süt proteininden daha iyi faydalanmaktadır.
12-Süt proteini hücre ve dokuların oluşmasında önemli rol oynar.
13-Büyüme ve gelişmeyi sağlar.
14-Saç ve tırnakların oluşumunda büyük rol oynar.
15-Kasların kasılmasına yardımcı olur.
16-Vücutta ödem yapan sıvıların toplanmasını önler.
17-Süt proteinlerinde büyük bir kısmı esansiyel amino asit olan yaklaşık 23 adet aminoasit bulunmakta olup, bunların bir kısmı hayati önem taşımaktadır.
 |
Mineral Maddeler;
18-Kemik yoğunluğunun en üst noktaya ulaştığı 25-30 yaşlarına kadar alınan kalsiyum kemik yoğunluğunun artmasına neden olmaktadır. Bu yaşlardan sonra kemik yoğunluğu artmamakta ancak kalsiyum alımına düzenli olarak devam edildiğinde kemik yoğunluğundaki azalma yavaşlamakta veya gecikmektedir. Süt içmenin kemik yapısına olan olumlu etkisi en fazla çocukluk ve gençlik yıllarında görülmektedir. Bu dönemlerde yeterli süt tüketimi, olayısıyla kalsiyum alımı tüm yaşam boyunca kemik sağlığı için önemlidir.
19-Kalsiyum ihtiyacı özellikle hamilelik ve emzirme döneminde de önemli olup, bu dönemlerde yetersiz kalsiyum alımı ileri yaşlarda "osteomalacia" "osteoporosis" gibi kemik hastalıklarına yol açmaktadır.
20-Sütte bulunan fosfor kemik oluşumunda önemli rol oynamaktadır.
|